home > Het verhaal achter... de eeuwenoude tradities omtrent een huwelijk

Het verhaal achter... de eeuwenoude tradities omtrent een huwelijk

 

Eeuwenoude tradities

Bruid links, bruidegom rechts? Of bruid rechts en bruidegom links? Wie het weet mag het zeggen. Hartstikke verwarrend, maar als je het écht goed wilt doen, kun je hieronder lezen wie waar moet lopen, zitten en staan. En wat is het nut van een kousenband eigenlijk? Waren die niet voor strippers in nachtclubs, om geld tussen te stoppen? Wat doen die kousenbanden dan om de bovenbenen van iedere zichzelf respecterende bruid? Ook dat, en meer oude tradities en hun waarom, lees je hieronder.

Wie waar?
Voor de wet
Als het stadhuis of gemeentehuis betreden wordt voor het sluiten van het burgerlijk huwelijk, loopt het aanstaande bruidspaar voorop. Bruidegom links, bruid rechts. Hierna volgen de getuigen, vervolgens de vader van de bruid met de moeder van de bruidegom en daarna de vader van de bruidegom en de moeder van de bruid. Alle heren lopen links, achter de bruidegom, de dames lopen rechts, achter de bruid. Bij het weer naar buiten gaan wisselen de netgetrouwde bruidegom en bruid van plaats, de gasten wisselen niet!!! De bruidegom loopt dan rechts en de bruid links. Er wordt gedacht dat de wissel te maken had met de kant van het lichaam waar de man zijn zwaard droeg, op die manier kon hij zichzelf en zijn nieuwe vrouw makkelijker beschermen. Heden ten dage zeggen we dat de bruid dan dichter bij het hart zit, en in een enkel geval… dichter bij de creditcards in zijn binnenzak!

In de auto of de koets
Het bruidspaar stapt als laatste in en steekt daarna de hele stoet voorbij om vooraan te rijden. Als de bruidegom zelf rijdt, zit hij dus achter het stuur en zijn bruid rechts van hem. Als ze gereden worden door een chauffeur zit het bruidspaar achterin. Ook dan zit de bruidegom links en de bruid rechts van hem. In de tweede auto zitten dan twee bruidsjonkers links en twee bruidsmeisjes rechts. In de derde auto zit rechtsvoor de moeder van de bruidegom, linksvoor de vader van de bruid, rechtsachter de moeder van de bruid en linksachter de vader van de bruidegom. In de vierde auto zitten de getuigen. In de volgende auto's de rest van de familie en daaran de rest van de gasten.

De kerk
Voordat het bruidpaar bij de kerk is, zitten de gasten al binnen. De etiquette zegt dat de dames links zitten en de heren rechts. De ouders van de bruidegom zitten rechts en de ouders van de bruid zitten links. Als het bruidspaar binnenkomt gaat de bruidegom rechts zitten, en de bruid links.

Felicitaties
Tijdens het feliciteren bij de receptie of op het bruiloftfeest staan de bruidegom en bruid nog steeds respectievelijk rechts en links. De ouders staan aan weerszijden van hun kind. Het kan ook zijn dan na het bruidspaar eerst zijn ouders volgen en daarna haar ouders. De officiële volgorde van feliciteren is: eerst de bruid, vervolgens de bruidegom, dan de moeder van de bruidegom, de vader van de bruidegom, de moeder van de bruid en de vader van de bruid.

De bruid weggeven
Van oudsher een heel duidelijk gebaar: de vader die zijn dochter weggeeft en ruilt tegen land, goederen of status, het beklinken van een zakelijke transactie. Tegenwoordig een andere lading: het overdragen van de geliefde dochter aan de nieuwbakken schoonzoon, die zich voor de rest van zijn leven over haar gaat ontfermen.
In het geval dat de bruid weggegeven wordt door haar vader zit ook iedereen al in de kerk of de trouwlocatie, inclusief de bruidgom, die zich al rechts vooraan heeft opgesteld. De bruid en haar vader komen iets later binnen en de vader levert zijn dochter keurig af bij zijn aanstaande schoonzoon.

Over de drempel tillen
Een erg oude traditie uit de tijden van de oude Romeinen en Grieken die er voor moest zorgen dat demonen de bruid niet konden volgen naar haar nieuwe woonverblijf. Vroeger trouwde de bruid ‘van huis uit’ en om er voor te zorgen dat de bruid geen demonen meenam vanuit haar vorige woning werd ze over de drempel getild, de kwade geesten werden op die manier op een dwaalspoor gezet. Ook werd er vroeger gedacht dat het ongeluk bracht als een vrouw over de drempel struikelde; ze dachten dat onder de drempel demonen huisden en je moest dus vooral niet op de drempel gaan staan.

Kousenband
De kousenband was vroeger precies wat hij was: een band die er voor zorgde dat de kousen van de bruid niet afzakten! Ze droeg er uiteraard twee. Tegenwoordig is het gebruik van de kousenband geheel en al gereduceerd tot een symbolisch iets, maar wel met roots in het verleden. Vroeger (en nu soms nog!) trok de bruidegom de kousenband met zijn tanden naar beneden en gooide hem dan (het overwegend ongetrouwde mannelijke) publiek in. Wie hem ving was de volgende die ging trouwen! Het was en is eigenlijk de mannelijke tegenhanger van het bruidsboeketje-gooien! (hier meer info over het bruidsboeket, onder andere het gooien er van)

In vroeger dagen werd er alles aan gedaan om de boze geesten weg te houden bij het bruidspaar: kruiden in het trouwboeket, over de drempel tillen, de bruidssluier en nog veel meer oude bijgeloven. Maar zodra het koppel eenmaal getrouwd was, was het over. In de middeleeuwen was het zo dat als er getrouwd was, moesten er kinderen komen. Familie en soms ook vrienden schuwden er niet voor om zelfs in de kamer te blijven tijdens de huwelijksnacht, terwijl het huwelijk 'geconsummeerd' werd, zoals dat zo mooi heet. Om te kijken of er ook daadwerkelijk werk van die kinderen werd gemaakt! Ze verdrongen zich om het bed heen om goed zicht op het jonge koppel te hebben en in de hoop een stukje trouwjurk te bemachtigen die van bruid afgeschéurd werd… kan je het je voorstellen? Van een prinses die de bruid was op haar trouwdag, was de bruid nu ineens bijna een publiek persoon geworden en het was dan ook voor vele bruidjes niet de mooiste nacht van hun leven, die huwelijksnacht. Wat een vernedering. Maar ergens in de historie is er een bruidje geweest wat er genoeg van had en gelukkig had ze een man die ook tegen de schaamtevolle traditie wilde opstaan. Ze besloot zich niet aan de vernedering bloot te stellen, maar gaf haar man haar kousenband, die hij als afleiding tussen de gasten gooide, waarna hij snel de deur dicht trok en hij op die manier ongestoord van zijn bruid kon genieten. Dit nieuwe gebruik hield stand en is later verbasterd tot het verwijderen van de kousenband met de tanden, waarschijnlijk onder grote hilariteit aangemoedigd door de dronken feestgasten.

Sluier
De sluier is een van de oudste bruidskledingstukken. Zelf al was er geen geld voor een mooie jurk, dan nog werd meestal wel een sluier gedragen. In onze westerse landen was hij wit (reinheid, puurheid, onschuld), de Romeinen kozen voor een rode en de bij de oude Grieken was hij geel.

De sluier is het symbool voor onderdanigheid. Direct na de huwelijkssluiting tilt de nieuwe echtgenoot de sluier op, het ultieme machtsgebaar. Maar ook de bruid zelf kan dan de sluier optillen, een teken van zelfstandigheid.
Volgens het volksgeloof droeg de bruid een sluier om zich onherkenbaar te maken voor kwade geesten en bruidsrovers. Het werd dan moeilijk om te zien of de juiste vrouw geroofd werd. Als er dan ook nog een aantal bruidsmeisjes rondliepen die identiek gekleed waren aan de bruid, was de verwarring helemaal compleet. Pas in de kerk kon de sluier af, omdat je in de kerk veilig zou zijn tegen geesten en demonen. Volgens de overlevering was de sluier ook handig bij de huwelijkssluitingen zoals die vroeger gebeurden: voor geld en aanzien. Als de bruid een sluier droeg, die pas na de huwelijksvoltrekking af mocht, kon de bruidegom niet zien waar hij mee trouwde, en op die manier kon hij zich niet bedenken.

Tegenwoordig kan je kiezen of je een sluier draagt, al gebeurt het steeds minder. De keuze kan vanuit een religieus oogpunt zijn, maar ook omdat je van tradities houdt of omdat hij prachtig bij je klassieke jurk past!

Rijst gooien
Is een oosterse traditie. Het heeft tot doel het bruidspaar vruchtbaarheid toe te wensen. Overigens wordt er niet alleen rijst gegooid, iedere graansoort kan. (En in Tsjechië gooien ze erwten...) Tegenwoordig vinden veel mensen het gooien van voedsel verspilling, met alle honger die er in de wereld heerst. De rijst wordt nu dus ook vaak vervangen door confetti, ballonnen, zeepbellen, romantische rozenblaadjes en soms zelfs... vogelvoer!

Something old…
…something new, something borrowed, something blue and a silver sixpence in your shoe!

Dat laatste zou financiele voorspoed brengen, maar probeer eens de hele dag met een muntje in je schoen rond te lopen… dat is niet fijn! Daarom wordt de laatste regel van het gedichtje meestal overgeslagen en weggelaten. In de Engelse volkmond wordt, als het over dit gedichtje gaat, gerefereerd aan ‘the four somethings’. De eerste vermelding ervan dateert uit 1876.

Something old slaat op een andere getrouwde vrouw, zoals je moeder, je lievelingstante of je grootmoeder. Draag je iets van haar tijdens je huwelijksdag, bijvoorbeeld een ring, oorbellen, een haarspeld of trouwhandschoentjes, dan zal haar geluk overgaan op jou.

Something new staat voor de nieuwe toekomst die je als bruid tegemoet gaat met je nieuwe ega. Something new is het allergemakkelijkste regeltje in het gedicht: bijna alles wat je draagt is nieuw: je jurk, je schoenen…

Something borrowed heeft ook alles te maken met andermans geluk en dat tot het jouwe maken. Leen iets van iemand die in jouw ogen een gelukkig leven leidt of een gelukkig huwelijk heeft en dwing het een beetje af door het te dragen of te gebruiken voor één dag. Wel naderhand weer teruggeven, anders werkt het niet! Je kunt bijvoorbeeld iets lenen van je beste vriendin: een tas, een lippenstift, een lekker luchtje, een pen, een sierraad. Daarnaast staat ‘something borrowed’ symbool voor het feit dat je op je vrienden/familie kan rekenen.

Something blue is de laatste. Gewoon omdat het rijmt. Blauw is de kleur van loyaliteit en trouw. Vraag me niet waarom, maar over het algemeen wordt bij something blue gekozen voor een kousenband in lief blauw satijn. Blauw valt niet altijd te combineren met de overige bruidsaccessoires, dus een kousenband is een handige optie, die zit onder je jurk!

Bruidsdagen en wittebroodsweken
De bruidsdagen zijn de dagen die tussen de datum van ondertrouw en de trouwdag liggen. Ze zijn helemaal gevuld met plannen en regelen van de bruiloft. Volgens de traditie moeten de vrienden en familieleden van de ouders van de bruid tijdens deze dagen allerlei feestelijkheden organiseren, ter ere van het aankomende bruidspaar. Bezoek kreeg zoete thee en bitterkoekjes, ter illustratie van de twee kanten van het huwelijk en gedurende deze dagen werd het huis van het jonge aanstaande paar versierd.

Tijdens de bruidsdagen worden ook de bruidstranen geschonken. Dit is een zoete likeur met daarin zilver- of goudflintertjes. De flintertjes stellen ‘tranen’ van de bruid voor (en tranen is ook het oudhollandsche woord voor druppels). Het symboliseert het afscheid van het ouderlijk huis en de tranen van geluk en ellende die nog zullen gaan vloeien tijdens het huwelijk. Met een beetje zoeken nog gewoon bij de slijterij te vinden trouwens!

De wittebroodsweken zijn de eerste zes weken ná het huwelijk. Ze worden zo genoemd omdat in vroeger tijden witbrood een luxe was en alleen bij heel feestelijke gelegenheden gegeten werd. Daarnaast woonden de meeste bruidsparen tot hun huwelijksdag bij hun ouders, in tegenstelling tot vandaag, waar bijna iedereen al samenwoont vóór er getrouwd wordt. Vanaf de trouwdag gingen de jonggehuwden pas écht samenwonen en om ze aan elkaar en de nieuwe levensstijl te laten wennen, werd het bruidspaar de eerste zes weken met rust gelaten. Tegenwoordig vindt tijdens deze eerste zes weken meestal de huwelijksreis plaats, een momentje van rust en genieten voor het jonge stel!

U mag de bruid kussen!
In de middeleeuwen werd een contract (tussen eender wie!) bezegeld met een kus op de wang. Waarschijnlijk is het een traditie die blijven hangen is uit die tijd, en nooit veranderd (al gaat het er tussen nieuwe echtelieden soms iets warmer aan toe als alleen maar op de wang…)

Getuigen
De geschiedenis van de getuige (engels: best man) gaat terug naar de zestiende eeuw in Engeland. Normaal gesproken werd er alleen binnen het dorp getrouwd, maar soms waren er niet genoeg vrouwen beschikbaar en moest de bruid uit een naburig dorp geroofd worden. Als de bruidegom een geschikte vrouw had gevonden ging hij samen met zijn beste vriend (best man) of een groep vrienden (best men) de vrouw roven/ontvoeren. Uiteraard koos hij alleen mannen waarop hij zeker wist dat hij kon rekenen! De taak van de best man was om daarna de bruidegom en de aanstaande bruid te beschermen tegen boze familieleden, voor en tijdens de bruiloft. Ook als de bruid van binnen het dorp kwam en haar familie was tegen het huwelijk, was het de taak van de best man om haar te beschermen. Hij stond vlak bij het bruidspaar tijdens de ceremonie, met zijn hand op zijn zwaard, om te voorkomen dat de bruid teruggeroofd zou worden. Ook enige tijd na de bruiloft bleef hij nog op wacht staan bij het huis van de jonggehuwden.

Tegenwoordig is de rol van de getuige een stuk simpeler. Hij is er getuige van dat het huwelijk gesloten wordt door zijn handtekening op de huwelijksakte te plaatsen. Mocht de huwelijkakte ooit verloren gaan, dan kan de getuige opgeroepen worden als… getuige! Daarnaast zijn de getuigen vaak erg dichtbij staande vrienden en worden ze soms ingeschakeld in geval van conflicten, om te bemiddelen. In Nederland en België mag je tussen de twee en vier getuigen hebben bij het trouwen. Het is niet zo dat iedere partner een gelijk aantal getuigen mag opvoeren, dame één en heer drie mag ook. Of andersom.

 

 


Prijscalculator ×

Kies een categorie

Soort kaart

Formaat

Papiersoort

Enveloppen

Aantal kaarten

Aantal enveloppen

Totaalprijs: